Bty6-dedektif Ofisi

OYUN ADI: Dedektif Ofisi KAZANIM: BTY.6.2.4 – Veri analizi için uygun yöntemleri seçer (a); verileri işler (b); analiz eder (c); sonuçları uygun grafiklerle görselleştirir (ç). TÜR: 2 boyutlu (canvas), polisiye / mantık panosu (tek dosya HTML) ÖZET Okulun Robotik Şampiyonluk Kupası vitrinden kaybolmuştur. Oyuncu bir mantık panosu başında beş kanıt dosyasını inceler. Her dosyada önce doğru analiz yöntemini seçer (toplam, ortalama, en büyük değer, sayma, fark), veriyi etkileşimli olarak işler, sonucu yorumlar ve bulguyu panoya asar. Ardından bulgularını uygun grafik türleriyle mahkemeye sunar ve suçluyu iki kanıtla ispatlar. 5E ÖĞRENME DÖNGÜSÜ - Girme: Müdürden acil görev: kupa kayıp; dört şüpheli, beş kanıt dosyası. - Keşfetme: Kanıt dosyalarını aç; veriyi inceleyip hangi yöntemin gerektiğini araştır. - Açıklama: Her yöntem seçiminde yöntemin tanımı ve "neden bu yöntem?" geri bildirimi; sonuç yorumunda gerekçe. - Derinleştirme: Veriyi işle (hesapla, say, karşılaştır); bulguları şüphelilere bağla; bağlam olmadan tek veriyle karar verilmeyeceğini keşfet. - Değerlendirme: Mahkemede grafik türü ve başlık seçimi; suçluyu iki kanıtla ispatlama; Dedektif Raporu. NASIL OYNANIR 1. Panodaki bir kanıt dosyasına tıkla. 2. Sorunun ne istediğini oku; dört yöntemden uygun olanı seç. 3. Veriyi işle: satırlardaki düğmelere bas, çubuğa dokun veya izlere dokunarak say. 4. Sonucu yorumlayan ifadeyi seç; bulguyu panoya as. 5. Beş dosya bitince "Mahkemeye Git": her bulgu için grafik türünü ve başlığını seç. 6. Suçluyu ve onu en iyi gösteren iki bulguyu seç. OYUN AKIŞI - Bölüm 1 – Kanıt Dosyaları: 5 dosya. Dosya 5 (Görev Yeri Kartları) "olay saati" bulununca (Dosya 3) açılır; bu, bulgular arasındaki bağlantıyı gösterir. Bulgular şüpheli kartlarına kırmızı (şüpheli) veya yeşil (temiz) iplikle bağlanır. - Bölüm 2 – Mahkeme: 3 grafik hazırlanır (sütun, çizgi, daire). Yanlış grafikte neden uygun olmadığı açıklanır; doğru grafik çizildikten sonra doğru başlık seçilir. - Bölüm 3 – Suçlama: Suçlu ve iki kanıt seçilir. Yanlış kişi veya yetersiz kanıt reddedilir ve ipucu verilir. - Final – "Vaka çözüldü" sahnesi ve rapor. Suçlu Rıza'dır; kupayı parlatmak için kütüphaneye götürmüş, unutmuştur (korkutucu olmayan, öğretici bir son). KANIT DOSYALARI VE YÖNTEMLER 1. Kapı Kartı Kayıtları: Bu hafta kupa odasına kim kaç kez girmiş? → Toplam 2. Kalış Süresi Defteri: Olay günü kimin kalış süresi olağan süresinden sapmış? → Ortalama 3. Kamera Yoğunluğu: Olay günü kapı hangi saatte en yoğundu? → En büyük değer 4. Parmak İzi Taraması: Vitrin camındaki 20 izden kaçı kime ait? → Sayma (frekans) 5. Görev Yeri Kartları: 13:00–13:30'da kim görev yerinde değildi? → Fark DOSYA 1 – HAFTALIK KAPI KARTI GİRİŞLERİ Şüpheli | Pzt | Sal | Çar | Per | Cum | Toplam Yaşar | 4 | 4 | 5 | 4 | 4 | 21 Ayla | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 2 Selin | 1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 3 Rıza | 3 | 2 | 4 | 2 | 3 | 14 DOSYA 2 – KALIŞ SÜRESİ (dk) Şüpheli | Pzt | Sal | Çar | Per | Ortalama | Cuma (olay) | Sapma Yaşar | 19 | 21 | 20 | 20 | 20 | 20 | 0 Ayla | 1 | 1 | 2 | 0 | 1 | 1 | 0 Selin | 3 | 2 | 4 | 3 | 3 | 3 | 0 Rıza | 4 | 6 | 5 | 5 | 5 | 40 | +35 DOSYA 3 – CUMA GÜNÜ SAATLİK KAPI GEÇİŞİ Saat: 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 Geçiş: 2 | 3 | 2 | 3 | 4 | 11 | 3 | 2 DOSYA 4 – VİTRİN CAMINDA 20 İZ Şüpheli | Yaşar | Ayla | Selin | Rıza | Toplam İz sayısı | 9 | 1 | 2 | 8 | 20 DOSYA 5 – 13:00–13:30 GÖREV YERİ KART OKUTMA Şüpheli | Olağan gün | Olay günü | Fark Yaşar | 6 | 6 | 0 Ayla | 55 | 58 | +3 Selin | 25 | 24 | −1 Rıza | 12 | 0 | −12 YÖNTEMLER VE TANIMLARI - Toplam: Sayıları toplayarak toplam miktarı bulur. - Ortalama: Sayıların toplamını sayı adedine bölerek "olağan değeri" bulur. - En büyük değeri bulma: Bir listedeki en yüksek değeri bulur. - Sayma (frekans): Her türden kaç tane olduğunu sayıp tabloya yazar. - İki durumu karşılaştırma (fark): İki değeri birbirinden çıkararak ne kadar değiştiğini bulur. MAHKEME GRAFİKLERİ - Haftalık girişlerin kişilere göre karşılaştırılması → Sütun (farklı kişilerin sayılarını yan yana karşılaştırır) - Saatlik kapı geçişi → Çizgi (zamanla değişimi gösterir) - 20 izin kişilere göre payı → Daire (bütünün parçalara dağılımını gösterir) SUÇLAMA İÇİN DOĞRU KANITLAR - Dosya 2 (Ortalama): Rıza olay günü olağan süresinin (5 dk) çok üstünde (40 dk) kalmış. - Dosya 5 (Fark): Rıza olay saatinde görev yerinde değil (−12); diğerleri görevinde. PUANLAMA - Yıldız ölçütü: yöntemin ilk denemede seçilmesi (≥4/5), grafik türünün ilk denemede seçilmesi (≥2/3) ve en çok 1 suçlama denemesi ⭐⭐⭐ "Baş Dedektif"; yöntemde ≥3/5 ve en çok 2 deneme ⭐⭐ "Usta Dedektif"; aksi hâlde ⭐ "Çırak Dedektif". - Yanlış seçimlerde ceza yoktur; neden yanlış olduğu açıklanır. - Rapor: ilk denemede yöntem, ilk denemede grafik türü, suçlama denemesi, çözülen dosya, hazırlanan grafik. PEDAGOJİK NOTLAR - Yöntem seçimi, soruyu analiz etmeyi gerektirir: öğrenci "bu soru ne istiyor?" diye düşünür (kazanım a). - Veriyi işleme adımı etkileşimlidir: toplama, ortalama, sayma ve fark öğrenci eliyle yapılır (kazanım b). - Her sonuç, bağlamla yorumlanır: Yaşar'ın çok girmesi ve izi, görevi gereği olağandır (kazanım c). - Grafik türü ve başlık seçimi, veriyi doğru görselleştirmeyi öğretir (kazanım ç). ÖĞRETMEN ÖNERİLERİ - "Yaşar'ın izleri çok olduğu için neden suçlu sayılmadı?" sorusu bağlam ve ölçüt tartışması açar. - Öğrenciler oyundaki verileri tablolama programına girip toplam, ortalama ve grafikleri kendileri yeniden üretebilir. - Oyun serisinin 6.2.1–6.2.3 oyunlarıyla birlikte "soru → veri → temizleme → analiz → grafik" akışı olarak sunulabilir. TEKNİK BİLGİ - Tek dosya HTML; canvas 960×540, hi-res ölçeği min(3, ölçek × devicePixelRatio). - Mahkeme grafikleri ayrı canvas ile çizilir ve cihaz piksel oranına göre keskinleştirilir. - Satır içi uyarılar açık pencere içinde gösterilir.