Bty6-ses Stüdyosu

OYUN ADI: Ses Stüdyosu KAZANIM: BTY.6.2.5 – Ses düzenleme programlarından yararlanabilme: a) temel özelliklerini tanır, b) uygun programı belirler, c) arayüz özelliklerini kullanır, ç) kullanım alanı ve verimlilik açısından değerlendirir. TÜR: 2 boyutlu (canvas) + gerçek Web Audio ses editörü (tek dosya HTML) ÖZET Oyuncu bir mahalle radyosunun ses stüdyosunda çalışır. Önce sesin dijital ortama yolculuğunu ve program özelliklerini öğrenir, siparişlere uygun ses düzenleme aracını seçer, ardından oyun içinde çalışan gerçek bir ses editöründe (dalga formu, seçim, kes, kırp, hız, ses yükseltme, giriş/çıkış efekti, yankı, gürültü temizleme, karıştırma, geri alma) üç siparişi hazırlar. Dosyayı uygun uzantıyla dışa aktarır ve araçları verimlilik açısından değerlendirir. 5E ÖĞRENME DÖNGÜSÜ - Girme: Stüdyo açılışı; doğa seslerini (yağmur, kuş, gök gürültüsü) dinleyip tanıma (sesler oyun tarafından üretilir). - Keşfetme: Sesin yolculuğu (mikrofon → ses kartı → dosya → ses kartı → hoparlör) ve program özelliklerinin keşfi. - Açıklama: Siparişlere göre araç seçimi (masaüstü / çevrim içi / yapay zekâ destekli), etik ve telif uyarısı, arayüz turu. - Derinleştirme: Düzenleme atölyesi. Üç siparişte gerçek ses düzenleme; uzantı seçimi ve dosya boyutu/kalite ilişkisi. - Değerlendirme: Araç türlerinin avantajlarını eşleştirme, gerçek ve yapay sesi karşılaştırma, rapor. NASIL OYNANIR 1. Bölüm 1'de sesleri dinleyip tanı, donanım zincirini sırala, özellikleri eşleştir. 2. Bölüm 2'de her siparişe uygun aracı seç. 3. Bölüm 3'te arayüz parçalarını tıklayarak tanı; deneme kaydında dene. 4. Dalga formunda sürükleyerek bölge seç; araç şeridinden işlem uygula; ▶ ile dinle; ↩ ile geri al. 5. Görevler tamamlanınca "Siparişi Teslim Et"; dosya uzantısını seç. 6. Bölüm 4'te araçları değerlendir; gerçek ve yapay sesi karşılaştır. OYUN AKIŞI - Bölüm 1: 3 doğa sesi tanıma, 5 parçalık donanım zinciri sıralama, 4 program özelliği eşleştirme (kesme, karıştırma, efekt, hız/ton). - Bölüm 2: 3 sipariş için araç seçimi + yapay zekâ sesi için etik/telif sorusu. - Bölüm 3: 4 adımlı arayüz turu (zaman cetveli, dalga formu, seviye ölçer, araç şeridi); deneme kaydı; 3 sipariş (A spot, B masal, C yönlendirme sesi) ve her sipariş sonunda dışa aktarma. - Bölüm 4: 3 ölçütte araç türü eşleştirme, gerçek–yapay kuş sesi karşılaştırma, değerlendirme. - Final: "ON AIR" sahnesi ve Stüdyo Raporu. SİPARİŞLER - A · Okul Tanıtım Spotu: Baştaki ve sondaki sessiz boşlukları kes, yumuşak aç/kapat. Görevler: boşlukları kes (süre 2,6–3,9 sn, müzik korunur); giriş aç; çıkış kapat. Uzantı: .mp3 - B · Yağmurlu Masal: Masal çok hızlı; arka planda atmosfer yok. Görevler: yavaşlat; yağmur sesini karıştır. Uzantı: .wav - C · Yönlendirme Sesi: Zil kısık ve cızırtılı. Görevler: gürültüyü temizle; sesi yükselt (yankı eklenirse teslim reddedilir). Uzantı: .mp3 EDİTÖR İŞLEMLERİ - Kes: Seçili bölgeyi siler - Kırp: Seçili bölge dışındakini atar - Yavaşlat / Hızlandır: Hızı ×0,75 / ×1,25 yapar (ton da değişir) - Sesi yükselt: Tepe değeri %90'a getirir - Giriş aç / Çıkış kapat: Başta/sonda yumuşak geçiş (fade) - Yankı: Gecikmeli kopyalar ekler; anlaşılırlığı azaltabilir - Gürültü temizle: Düşük seviyeli bölgeleri bastırır - Karıştır: İkinci sesi (yağmur) arka plana ekler - Geri al: Son işlemi geri alır (20 adım) DOSYA UZANTILARI (BOYUT HESABI) - .mp3: Sıkıştırılmış, küçük, geniş uyumluluk (16 KB/sn) - .wav: Sıkıştırılmamış, en yüksek kalite, büyük (88 KB/sn) - .wma: Sıkıştırılmış, daha az yaygın (16 KB/sn) ARAÇ SEÇİMİ - İnternetsiz BT atölyesinde uzun kayıt → Masaüstü ses editörü - Telefondan kısa kayıt, kurulum yok, internet var → Çevrim içi ses editörü - Gürültülü kaydı otomatik temizleme ve başlık önerisi → Yapay zekâ destekli editör PUANLAMA - Yıldız: yöntem/araç/uzantı/doğa sesi ilk deneme toplamı ≥12 ⭐⭐⭐ "Baş Ses Mühendisi", ≥8 ⭐⭐, aksi hâlde ⭐. - Yanlış seçimde ceza yok; geri bildirim açıklayıcıdır. - Gerçek düzenleme görevleri, ses verisi analiz edilerek (süre, enerji, işlem listesi) otomatik doğrulanır. PEDAGOJİK NOTLAR - Ses düzenleme becerisi, öğrencinin gerçekten sesi kesip karıştırdığı bir editörde kazanılır (kazanım c). - Araç seçimi gerçek yaşam senaryolarıyla yapılır; etik ve telif tartışması dahildir (kazanım b). - Değerlendirme aşaması araç avantajlarını ve gerçek–yapay ses farkını sorgular (kazanım ç). ÖĞRETMEN ÖNERİLERİ - Oyundan sonra sınıfta gerçek bir ses düzenleme programında aynı üç siparişin kısa bir benzerini yaptırmak iyi bir pekiştirmedir. - Hız değişince tonun da değişmesi, "neden?" sorusuyla tartışılabilir. - Sesler Web Audio ile üretildiği için internet ve mikrofon gerekmez; kulaklık önerilir. TEKNİK BİLGİ - Tek dosya HTML; canvas 960×540 + hi-res ölçek; Web Audio ile sentezlenen sesler (22 050 Hz). - Düzenleme, tek kanallı Float32Array üzerinde yapılır; geri alma için anlık kopyalar saklanır.