Bty6-soru Fabrikası

OYUN ADI: Soru Fabrikası KAZANIM: BTY.6.2.2 – Veri toplama sürecinin ilk adımı olarak ölçülebilir ve tabloya yazılabilir araştırma sorularını belirler; soruların sayıyla ifade edilebilir olup olmadığını değerlendirir. TÜR: 2 boyutlu (canvas), fabrika/üretim hattı (tek dosya HTML) ÖZET Oyuncu bir "soru fabrikasında" çalışır. Önce şehirdeki insanların söylediği cümleler arasından sayıya dönüşebilen (ölçülebilir) soruları ayırır; sonra balonlar hâlindeki soruları üç lambalı bir test makinesinden (Ölçülebilir mi? Sayıya dönüşür mü? Tabloya sığar mı?) geçirir; kötü soruları iyi sorulara dönüştürür; en sonda kendi sorusunu inşa eder. 5E ÖĞRENME DÖNGÜSÜ - Girme: Fabrika açılışı; "Her soru veriye dönüşür mü?" sorusu. - Keşfetme: Şehir turu. 8 kişi konuşur; oyuncu ölçülebilir olanlardan soru toplar. - Açıklama: Her kişiden sonra gerekçe gösterilir ("beğeni ve duygu sayıya dönüşmez"). - Derinleştirme: Balon hattı. İyi/kötü soruları ayır; kötüleri düzelt. - Değerlendirme: Soru inşa makinesi. Yer + zaman + nesne seçilerek kendi sorusunu kur; rapor. NASIL OYNANIR 1. Şehirde kişilere yaklaş ve cümlelerini dinle. 2. Cümle ölçülebilirse "Soruya çevir", değilse "Toplama" seç. 3. Hattaki balonları yakala; test makinesinde üç lambayı değerlendir. 4. Kötü soruları düzeltme seçeneklerinden doğru olanla onar. 5. İnşa tezgâhında yer, zaman ve nesneyi seçerek kendi sorunu kur. OYUN AKIŞI - Bölüm 1 – Şehir Turu: 8 durumda 4 ölçülebilir, 4 ölçülemeyen cümle vardır (yer: Ev, Okul, Market, Park). - Bölüm 2 – Balon Hattı: 8 balon (4 iyi, 4 kötü). Kötü sorular için 3 düzeltme seçeneği sunulur, yalnızca biri ölçülebilirdir. - Bölüm 3 – Soru İnşa Makinesi: yer, süre ve nesne seçilerek "Evde haftada kaç cam şişe …?" gibi bir soru kurulur. ŞEHİR TURU – DURUMLAR Kişi (Yer) | Cümle (özet) | Ölçülebilir? | Gerekçe - Anne (Ev) | Evde cam şişeleri biriktiriyoruz; haftada kaç şişe? | Evet | Şişe sayısı sayılabilir ve tabloda karşılaştırılabilir. - Dede (Ev) | Anneannenin kurabiyeleri en güzel mi? | Hayır | "En güzel" bir beğenidir. - Öğrenci (Okul) | Okulun bahçesi çok güzel görünüyor, öyle mi? | Hayır | Kişiden kişiye değişen görüş. - Kantinci (Okul) | Günde kaç plastik şişe çöpe gidiyor? | Evet | Şişeler sayılabilir. - Kasiyer (Market) | Haftada kaç plastik poşet veriyoruz? | Evet | Poşet sayısı sayılabilir. - Çocuk (Market) | Mavi poşet mi kırmızı mı daha hoş? | Hayır | "Hoş durmak" beğenidir. - Kız (Park) | Çevre kirliliği çok üzücü, değil mi? | Hayır | Duygu sayıyla ölçülmez. - Bahçıvan (Park) | Günde kaç kâğıt atık atılıyor? | Evet | Kâğıt atıklar sayılabilir. BALON HATTI İyi sorular: - Bir haftada evde kaç cam şişe geri dönüşüme gidiyor? (değişken: cam şişe sayısı, adet/hafta) - Kantinden günde kaç plastik şişe çöpe atılıyor? (değişken: plastik şişe sayısı, adet/gün) - Bir haftada marketten kaç plastik poşet alınıyor? (değişken: plastik poşet sayısı, adet/hafta) - Parktaki kutulara günde kaç kâğıt atık atılıyor? (değişken: kâğıt atık sayısı, adet/gün) Kötü sorular ve düzeltmeleri: - "Geri dönüşüm güzel bir şey mi?" ("güzel" görüştür) → Evimizde haftada kaç kez geri dönüşüm kutusu kullanılıyor? - "Plastik neden bu kadar kötü?" ("kötü" değer yargısıdır) → Bir haftada kaç plastik ürünü çöpe atıyoruz? - "Çöp kutuları neden mavi renkte?" (bilgi sorusudur, veri üretmez) → Okulda kaç farklı renkte atık kutusu var? - "Herkes çevreyi sevmeli mi?" (görüş sorusudur) → Sınıftaki kaç kişi evde atıkları ayırıyor? TEST MAKİNESİ LAMBALARI Ölçülebilir mi? / Sayıya dönüşür mü? / Tabloya sığar mı? İNŞA MAKİNESİ PARÇALARI - Yer: evde, okulda, parkta, markette - Süre: günde, haftada - Nesne: cam şişe, plastik poşet, kâğıt atık, pil PUANLAMA - Her doğru ayırma ve düzeltme ilerleme sağlar; yanlışlarda gerekçe gösterilir. - Rapor: doğru ayırma sayısı, ilk denemede düzeltme sayısı ve inşa edilen soru. PEDAGOJİK NOTLAR - Ölçülebilirlik üç basit testle (ölçülebilir, sayıya dönüşür, tabloya sığar) görünür hâle getirilir. - Kötü soruyu düzeltme, "beğeni → sayı" dönüşümünü uygulatır. - Kendi sorusunu kurma, sonraki veri toplama ve düzenleme oyunlarına köprüdür. ÖĞRETMEN ÖNERİLERİ - Öğrenciler oyundaki inşa makinesinden çıkan soruyu defterine yazıp sınıf içinde gerçek veri toplayabilir. - "Senin sınıfından hangi iyi soruları çıkarırsın?" tartışması yapılabilir. TEKNİK BİLGİ - Tek dosya HTML; canvas 960×540, yüksek çözünürlük ölçeği.